วันศุกร์ที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2569 คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จัดกิจกรรม EDU PRIDE DAY: Mindful Pride ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด “เปิดรับวัฒนธรรมการเรียนรู้ที่เคารพความแตกต่าง” เพื่อส่งเสริมพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่เปิดกว้าง ปลอดภัย และเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของทุกคน ผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านความหลากหลาย ความเสมอภาค การยอมรับความแตกต่าง และกระบวนการเรียนรู้ผ่านศิลปะเชิงสติ​ ณ ห้องประชุม รศ. ดร.ปัทมาวดี เล่ห์มงคล

กิจกรรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก ผศ. ดร.อุดมลักษม์ กูลศรีโรจน์ คณบดีคณะศึกษาศาสตร์ ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองจากสถาบันครอบครัวที่ให้ความสำคัญกับการยอมรับ ความเข้าใจ และการเคารพความแตกต่าง พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความมุ่งมั่นของคณะศึกษาศาสตร์ในฐานะพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่ควรเปิดโอกาสให้นิสิต บุคลากร และผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ที่หลากหลาย กล้าที่จะทดลองทำสิ่งใหม่ ๆ และเปิดใจต่อมุมมองที่แตกต่าง

ผศ. ดร.อุดมลักษม์ ยังกล่าวถึงบทบาทของคณะศึกษาศาสตร์ว่า การศึกษาควรเป็นกระบวนการที่ไม่เพียงมุ่งเน้นการพัฒนาความรู้ทางวิชาการ หากแต่ต้องส่งเสริมความเข้าใจในความเป็นมนุษย์ การเคารพศักดิ์ศรีของผู้อื่น และการอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความหลากหลายอย่างสร้างสรรค์ การเปิดพื้นที่ให้นิสิตและบุคลากรได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมเช่นนี้ จึงเป็นส่วนหนึ่งของการบ่มเพาะครูและบุคลากรทางการศึกษาที่มีหัวใจเปิดกว้าง เข้าใจบริบทของผู้เรียน และพร้อมสร้างห้องเรียนที่ทุกคนรู้สึกปลอดภัยและมีคุณค่า

ภายในกิจกรรม ผศ. ดร.ปิยะนันท์ หิรัณย์ชโลทร รองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะศึกษาศาสตร์ ได้ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับบทบาทของการศึกษาในการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ที่เคารพความแตกต่าง โดยเน้นย้ำว่า พื้นที่การเรียนรู้ที่ดีควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้พบประสบการณ์ใหม่ ได้ทดลองคิด ทดลองทำ และเรียนรู้จากความแตกต่างของผู้คนรอบตัว เพราะการศึกษาในสังคมร่วมสมัยไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิชาการเท่านั้น แต่ยังเป็นกระบวนการหล่อหลอมความเข้าใจต่อมนุษย์ สังคม และการอยู่ร่วมกันอย่างมีความหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในบริบทของคณะศึกษาศาสตร์ซึ่งมีบทบาทสำคัญในฐานะสถาบันร่วมผลิตและพัฒนาครู การสร้างความเข้าใจเรื่องความหลากหลาย ความเสมอภาค และการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ จึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาครูในอนาคต ครูมิได้ทำหน้าที่เพียงจัดการเรียนรู้ในห้องเรียนเท่านั้น แต่ยังเป็นผู้สร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่ปลอดภัย เปิดกว้าง และเอื้อต่อการเติบโตของผู้เรียนที่มีภูมิหลัง ความคิด ความเชื่อ และอัตลักษณ์แตกต่างกัน

ด้าน ผศ. ดร.ชูศักดิ์ เอื้องโชคชัย หัวหน้าภาควิชาอาชีวศึกษา ได้กล่าวถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจ “ความหลากหลาย” ในมิติที่กว้างกว่าประเด็นเรื่องเพศ โดยชี้ให้เห็นว่า ความหลากหลายเกี่ยวข้องกับอัตลักษณ์ ความคิด ความเชื่อ อายุ อาชีพ วัฒนธรรม ประสบการณ์ชีวิต และบริบททางสังคมของแต่ละบุคคล ดังนั้น การสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่เคารพความแตกต่างจึงต้องเริ่มจากการมองเห็นคุณค่าของความเป็นมนุษย์ในทุกมิติ และไม่จัดลำดับว่าใครดีกว่าใคร หรือใครควรได้รับการยอมรับมากกว่าใคร

หนึ่งในประเด็นสำคัญของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้คือแนวคิดที่ว่า “Inclusion is not announced. Inclusion is designed.” ซึ่งสะท้อนโดย ผศ. ดร.เดชศิริ โนภาส และ อ.ชาครีย์ เกิดสมบูรณ์ ว่า การมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงไม่อาจเกิดขึ้นได้เพียงจากการประกาศนโยบายหรือการเชิญชวนให้ผู้คนเปิดใจเท่านั้น เพราะคนไม่ได้เปลี่ยนทัศนคติเพียงเพราะถูกสั่งให้เปิดใจ หากแต่การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นได้เมื่อประสบการณ์การเรียนรู้เปลี่ยนไป กล่าวคือ ผู้เรียนและผู้เข้าร่วมต้องได้พบ ได้สัมผัส ได้คิด ได้สะท้อนความรู้สึก และรู้สึกปลอดภัยพอที่จะเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่น กระบวนการเรียนรู้ของกิจกรรมจึงให้ความสำคัญกับ ๓ มิติ ได้แก่ Contact การได้พบและมีปฏิสัมพันธ์กับความแตกต่าง, Reflection การได้คิดและสะท้อนความหมายจากประสบการณ์ และ Safe การสร้างความรู้สึกปลอดภัยทางใจ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถเปิดรับมุมมองใหม่ เรียนรู้จากผู้อื่น และทบทวนความเข้าใจของตนเองอย่างอ่อนโยน

นอกจากนี้ กิจกรรมยังได้รับการออกแบบภายใต้ความร่วมมือของ Mindfulness Community x Communication Expert โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ผ่าน ศิลปะเชิงสติ หรือ Mindfulness-based Art Activity เพื่อเชื่อมโยงการฝึกสติ การรับรู้ความรู้สึก และการสร้างสรรค์งานศิลปะเข้ากับประเด็นเรื่องความหลากหลาย ความเสมอภาค และการอยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ

ช่วงสำคัญของกิจกรรมคือ WORKSHOP: Mindful Pride: Nature Mandala นำโดย อ. ดร.วลัยนาสภ์ มีพันธุ์ Sound Bath Healer และ ดร.สิรภพ แก้วมาก Facilitator โดยผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ผ่านการจัดวางวัสดุธรรมชาติ เช่น ใบไม้ ดอกไม้ กิ่งไม้ หิน และองค์ประกอบจากธรรมชาติ ให้กลายเป็นผลงาน Mandala ที่สะท้อนความหมายของความหลากหลาย ความไม่สมบูรณ์ ความงดงามเฉพาะตัว และการอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนในพื้นที่เดียวกัน กิจกรรม Nature Mandala ช่วยให้ผู้เข้าร่วมได้พิจารณาความสุขและความสมดุลของตนเองในหลายมิติ ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ ความสัมพันธ์ บริบทแวดล้อม สติปัญญา โภชนาการ จิตวิญญาณ และประสาทสัมผัส สอดคล้องกับแนวคิด The 8 Dimensions of Happiness in Self-Mandala ที่มองว่าความสุขมิใช่สิ่งเดียวหรือรูปแบบเดียว หากแต่เกิดจากการรับรู้ ยอมรับ และดูแลตนเองในทุกมิติของชีวิต

ช่วงท้ายของกิจกรรม ดร.สิรภพ แก้วมาก ได้นำผู้เข้าร่วมได้ร่วมกันทบทวนสารสำคัญผ่านสไลด์ข้อความที่สะท้อนหัวใจของงานว่า “เพศ พจน์ ผิวพรรณ ชาติ ชั้นวรรณะ การศึกษา อายุ อาชีพ ความเชื่อ ไม่ได้บอกว่า ใครดีกว่าใคร”

ข้อความดังกล่าวเป็นบทสรุปสำคัญของกิจกรรม Mindful Pride ที่ย้ำเตือนว่า ความแตกต่างไม่ควรถูกใช้เป็นเกณฑ์ในการตัดสินคุณค่าของมนุษย์ หากควรเป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ การรับฟัง และการอยู่ร่วมกันด้วยความเคารพ

การจัดกิจกรรม EDU PRIDE DAY: Mindful Pride ในครั้งนี้จึงเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในการส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ที่เปิดกว้าง เคารพความแตกต่าง และออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้ที่ทำให้ทุกคนรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนการศึกษาอย่างแท้จริง ภาควิชาอาชีวศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ฝ่ายสื่อสารองค์กรและกิจการพิเศษ และชุมนุมศิลป์สร้างสรรค์ ผู้นำเชียร์ และการแสดง ขอร่วมเป็นพลังขับเคลื่อนพื้นที่การเรียนรู้ที่เปิดกว้าง เคารพความแตกต่าง และส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ